झापा/ नेपाली पात्रो अनुसार वैशाख १ गते नयाँ बर्ष । यसपटक नयाँ बिधmम सम्बत २०८३ शुरु हुँदैछ । मंगलबार (भोली) देखि शुरु हुने नयाँ वर्षको स्वागतमा देशभर शुभकामना आदान–प्रदान, पूजाआजा गर्ने चलन छ ।
नयाँ बर्षसँगै एक किसिमको उत्सवमय वातावरण बन्ने गरेको छ । विशेष गरेर पूर्वी तराईका जिल्लाहरूमा आदिवासी समुदायमा सिरुवा र जातिरी पर्वको शुरु हुन्छ ।
पूर्वी तराईका झापा, मोरङ र सुनसरी लगायतका जिल्लामा बसोबास गर्ने राजवंशी, थारु, ताजपुरिया, धिमाल, माझीलगायतका आदिवासी समुदायले नयाँ वर्षको सुरुवातसँगै सिरुवा पर्व मनाउन थालेका छन्। ।
यो पर्व तीन दिनसम्म मनाइने चलन रहेको छ, जसमा पहिलो दिन पानी, दोस्रो दिन हिलो र तेस्रो दिन रङ खेल्ने परम्परा रहेको छ ।
सिरुवा पर्वलाई आपसी सद्भाव, भाईचारा र प्रकृतिसँगको सम्बन्ध प्रगाढ बनाउने सांस्कृतिक उत्सवका रूपमा लिने गरिन्छ । पानी छ्यापेर पुराना दुःख–कष्ट पखाल्ने, हिलो खेल्दै रोगव्याधिबाट बच्ने कामना गर्ने तथा रङ खेल्दै नयाँ वर्षको खुशीयाली साटासाट गर्ने चलन छ ।
नयाँ बर्ष तथा सिरुवा पर्वको अवसर पारेर झापाको कमल गाउँपालिका वडा नं ६ लखनपुरको जिम्दार चोकमा लाग्दै आएको साँस्कृतिक मेलालाई यस बर्ष पनि निरन्तरता दिइएको बताइएको छ ।
सो ठाउँमा १ बैशाखमा मेला लगाइनुका साथै सामुहिक रुपमा सिरुवा मनाउने गरिएको छ । त्यसैगरी बैशाख २ गते गौरादह ५ को दमना महाराजथानमा पनि सिरुवा साँस्कृतिक मेला आयोजना गरिएको छ । दमना महाराजथान समितिका सचिव बिक्रम ताजपुरियाका अनुसार सो मेलाका लागि आवश्यक तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ । मेलासँगै त्यहाँ आदिवासी समुदायका राष्ट्रिय तथा स्थानीय कलाकारहरुको प्रस्तुति पनि आकर्षणका रुपमा रहने ताजपुरीयाले बताए ।
यसैबीच धिमाल समुदायमा मनाइने जातिरी पर्व पनि नयाँ बर्षसँगै शुरु हुन्छ । यो पर्व वैशाख महिनादेखि सुरु भई लामो समयसम्म विभिन्न स्थानमा मेला, पूजापाठ र सांस्कृतिक कार्यक्रमका साथ मनाइन्छ ।
जातिरीलाई समुदायको पहिचानसँग जोडिएको महत्वपूर्ण सांस्कृतिक पर्वका रूपमा लिने गरिन्छ । नयाँ वर्षसँगै सुरु हुने यी पर्वहरूले पूर्वी तराईका बस्तीहरूलाई सांस्कृतिक रुपमा झन् जीवन्त बनाएका छन्। ।
विभिन्न स्थानमा मेला लाग्ने, साँस्कृतिक नाचहरु प्रस्तुत गर्ने तथा परम्परागत खानेकुराहरु खाने / खुवाउने गरिन्छ । यि पर्वहरुले सामाजिक सद्भाव, सांस्कृतिक पहिचान र सामुदायिक एकताको सन्देश फैलाउँदै उल्लास बढाउने सामाजिक अगुवाहरुको विश्वास छ ।
नयाँ बर्षको शुभ अवसर पारेर विभिन्न नयाँ योजना, कामहरु र नयाँ नयाँ अभ्यासहरुको थालनी गर्ने चलन पनि छ । २२/२५ बर्ष अघि सम्म नयाँ बर्षलाई विशेष महत्व दिँदै शुभकामना कार्डका रुपमा रंगीन तस्विर अंकित पोष्ट कार्डहरुमा युवायुवतीहरु र बालबालिकाहरु माया, प्रेम र सदभाव, शुभेच्छाहरु प्रकट गर्दै साथीहरुलाई बाँड्ने गर्थे ।
स्कूल – कलेजहरुमा यो अभ्यास विशेष रुपमा हुने गथ्र्यो । अहिले डिजिटल युग शुरु भएसँगै त्यस्ता शुभकामना सन्देशहरु हत हातमा रहेका मोवाइल, ल्यापटप तथा कम्प्युटरहरुमा नयाँ नयाँ डिजाइनमा देख्न सकिन्छ । सामाजिक सञ्जाल मार्फत सार्वजनिक रुपमा पोष्ट गर्दै शुभकामना अभिव्यक्त गर्ने अभ्यास हुने गरेको छ ।
