अबको नेपाली कांग्रेसको यात्रा कुनै व्यक्तिको महत्वाकांक्षाको यात्रा होइन। यो स्वार्थ त्याग र मानव कल्याणको नितान्त आवश्यक ऐतिहासिक घडी हो।देश आज असन्तुष्ट छ, जनतामा रुष्ट छ, युवाहरुमा आक्रोश छ। तर नयाँ पुरानो सबै राजनीतिक दलहरू अझै कुर्सीको खेलमा लागिरहेकाछन्। यस्तै परिस्थितिमा कांग्रेसले पुस मसान्तभित्र अधिवेशन सम्पन्न गर्ने निर्णय केवल एक औपचारिक कार्यसूची होइन।यो लाखौँ कार्यकर्ताले उठाएको आवाज सुन्ने साहसिक कदम हो। परिवर्तनका लागि ढोका खुल्ने सुरुआत यहीँबाट हुन्छ।
मैले धेरै वर्षदेखि स्वार्थ त्याग र मानव कल्याणको नयाँ राजनीतिक संस्कृति स्थापनाका लागि लेख्दै आएको छु। आवाज उठाउँदै आएको छु, र उठाइरहने छु। राजनीतिक दलहरूले जनताको आवाज सुनेनन् भने लोकतन्त्र खोक्रो हुन्छ।अहिले देशमा उठेको आवाज—विशेष गरी जेन–जेड पुस्ताको आवाज—अब कुनै दलले बेवास्ता गर्न सक्दैन। तर कम्युनिस्टहरू अझै पुरानै सत्ताकेन्द्रित मानसिकता लिएर सडकबाट उठेको आवाज दबाउने प्रयासमै छन्।
कम्युनिस्टहरूको चरित्रले किन जनताको आवाज सुन्न सक्दैनन् भन्ने प्रमाण हालैको एमाले ११औँ अधिवेशनले फेरि देखाइदियो। नेतृत्वविरुद्ध बोल्नेलाई कारबाही, फरक मत राख्नेलाई सत्रु ठान्ने, सबैलाई एकै विचारधारा र अनुशासनको दायरामा कैद गर्ने नीति यही हो।कम्युनिस्ट संस्कार। ताप्लेजुङका दुई पुराना कार्यकर्तालाई केपी ओलीविरुद्ध बोलेको कारण ६ महिनाको निलम्बन यही त यसको ताजा उदाहरण हो।
कम्युनिस्टहरूले भाषणमा लोकतन्त्र बोल्छन्, तर व्यवहारमा लोकतन्त्र जोगिन नदिने सबैभन्दा ठूलो खतरा उनीहरू नै हुन्। उनीहरूको कठोर संरचना, बन्द पार्टी शृङ्खला, नेतृत्व भक्तिको संस्कृति।यी सबैले जनताको आवाजलाई प्रवेशै गर्न दिदैन। नेपालको आजको अवस्थामा उठेको असन्तुष्टि, जेन-जी ।पुस्ताको प्रश्न, पारदर्शिताको माग कम्युनिस्टहरूबाट सम्बोधन हुनै सक्दैन।
यही कारण आजको राजनीतिक रिक्तता भर्ने वास्तविक जिम्मेवारी नेपाली कांग्रेसकै काँधमा आउँछ।
तर कांग्रेसले विगतका गल्तीहरूको कठोर आत्ममूल्यांकन नगरी भविष्यतर्फ जान सक्दैन। जनताले पार्टीप्रति भरोसा गुमाउनुका मूल कारणहरू स्पष्ट छन।पार्टीभित्र गहिरो जरा गाडेको गुटबन्दी, अवसरवादले ग्रसित नेतृत्व, गुटीय स्वार्थलाई जनताको अपेक्षाभन्दा माथि राख्ने संस्कृति, र अधिवेशनलाई पटक पटक सुस्त बनाइदिने गैरजिम्मेवार प्रवृत्ति। विगतका वर्षहरूमा कांग्रेस न भ्रष्टाचारविरुद्ध दृढतापूर्वक उभिन सक्यो, न पारदर्शिता कायम गर्न, न परिवर्तनको जनआवाजलाई संस्थागत संरचनामा रूपान्तरण गर्न।
तर आज पुस मसान्तभित्र अधिवेशन सम्पन्न गर्ने यो निर्णय केवल कार्यविधि होइन।यो आत्मसुधारको संकेत हो।
यही निर्णयले कांग्रेसलाई नयाँ बाटोमा अघि बढ्न सक्ने बनाएको छ।र, यो बाटो स्वार्थ त्याग र मानव कल्याणको मात्र हो, अरू कुनै विकल्प छैन।
नयाँ नेपालको माग यही हो।सफा राजनीति, मानव केन्द्रित योजना, भ्रष्टाचारमुक्त शासन, युवाको ऊर्जा पहिचान गर्ने पार्टी, जनताको आवाजलाई प्राथमिकता दिने नेतृत्व।
अहिले देशभर खोलिएका नयाँ पार्टीहरू पनि अधिकांश कम्युनिस्ट सोच भएका नेताहरूकै प्रयोगशाला बनेका छन्। “नयाँ” भन्ने नाम मात्रै छ, तर भित्री संस्कार त्यही पुरानै हुकुमी, अराजक, असहिष्णु।त्यसैले परिवर्तनका लागि विकल्प धेरै छैन यो जिम्मेवारी कांग्रेसकै हो।
कांग्रेसले अबका दिनमा स्वार्थ त्याग किन अपनाउनुपर्छ भन्ने स्पष्ट कारण छ।किनकि यही एकमात्र बाटो हो जसले जनतालाई फेरि कांग्रेसतर्फ फर्काउँछ।किनकि भ्रष्टाचारसँग लड्ने नैतिक बल स्वार्थ त्यागले मात्र दिन्छ।
किनकि मानव कल्याणलाई प्राथमिकता दिएर मात्र नेपालको भविष्य बचाउन सकिन्छ।किनकि जेन–जेड पुस्ताको आवाज कुनै पार्टीले अवरुद्ध गर्न खोज्यो भने त्यो पुस्ताले पार्टीलाई इतिहास बनाइदिन्छ।
अब काँग्रेसको यात्रा तीन शब्दमा सीमित हुन्छ।स्वार्थ त्याग, मानव कल्याण, लोकतान्त्रिक पुनर्जागरण।
भोलिको कांग्रेसले पुरानै गल्ती दोहोर्यायो भने पार्टी निरीह हुन्छ, तर यदि कांग्रेसले आफूलाई परिवर्तनको प्रतीक बनायो भने देश फेरि ऊत्थानको मार्गतर्फ लाग्छ।
यही बेला कांग्रेसले जनतालाई एक सन्देश दिनुपर्छ।
हामी तयार छौँ, हामी स्वार्थ त्याग्छौँ, हामी मानव कल्याणलाई नै राजनीति मान्छौँ।
अबको नेपालले हुकुमी कम्युनिस्ट होइन, सहिष्णु, खुला र जनमानस केन्द्रित पार्टी खोजिरहेको छ।
धेरै वर्षदेखि स्वार्थ त्याग र मानव कल्याणको अभियान उठाउँदै आएको यो आवाज अब राष्ट्रिय बहस बनेको छ।
यो आवाज दबिँदैन, यो आवाज अब पार्टीको दिशा बनिनु पर्छ।
नेपाली कांग्रेसले अब मात्र होइन, इतिहासकै नयाँ अध्याय सुरु गर्ने अवसर पाएको छ।स्वार्थका सबै ढोका बन्द गरेर, मानव कल्याणका सबै ढोका खोल्दै।
यही बाटोबाट मात्र भ्रष्टाचार नियन्त्रण हुन्छ।
यही बाटोबाट मात्र लोकतन्त्र बलियो हुन्छ।
र यही बाटोबाट मात्र कांग्रेस फेरि जनताको मनमा स्थान बनाउँछ।
यही बाटोले मात्र देशल समृद्धि तर्फबाट अगाडि बढ्छ ।
(लेखक सिटौला झापाबाट निर्वाचित नेपाली काङ्ग्रेस महासमिति सदस्य हुनुहुन्छ)
