नेपालको तराई क्षेत्रमा आज हर्षोल्लासपूर्वक होली पर्व मनाइँदै छ । पहाडी जिल्लामा बिहीबार नै फागु अर्थात् होली मनाइए पनि तराईमा भने आज मनाइँन लागिएको हो । होली पर्वको अवसरमा सरकारले आज मधेस–तराईका जिल्लामा सार्वजनिक बिदा दिएको छ ।
नेपालमा भौगोलिक संरचना र मान्यताअनुरूप फागुपूर्णिमा मनाउने प्रचलन छ । स्थानअनुसार मनाइने फागुपूर्णिमाको नाम पनि फरकफरक छ। हिमाली र पहाडी भेकमा ‘फागु’ र मधेशमा ‘होली’ को रूपमा यो पर्वलाई चिनिन्छ।
कोरोना संक्रमणको जोखिम कम भएको कारण यस वर्षको होलीमा विषेश उल्लास छ । यसअघिका दुई वर्ष कोरोना संक्रमणको कारण होली पर्व खल्लो भएको थियो । गृहमन्त्रालयले होलीमा कसैको इच्छा विपरित जबर्जस्ती रंग नदल्न, लोला नहान्न आग्रह गरेको छ । होलीका नाममा उच्छृङ्खल गतिविधि गरे कारबाही गर्ने चेतावनी प्रहरीले दिएको छ ।
वसन्त ऋतुको आगमनसँगै आपसी मेलमिलाप र सद्भावनाको सन्देश लिई आउने होली पर्वमा विभिन्न रङ र लोला खेली मनाउने परम्परा छ ।
मधेस प्रदेशको राजधानी जनकपुरधाममा होलीलाई शान्त र मर्यादित बनाउन मासु तथा मदिराको विक्री वितरणमा स्थानीय प्रशासनले रोक लगाएको छ ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनुषाले बुधबार विज्ञप्ति जारी गर्दै चैत ३ र चैत ४ गते सूर्योदयदेखि सूर्यास्तसम्मका लागि जनकपुरधाम क्षेत्रमा मासु तथा मदिरा बिक्रीवितरण तथा सेवन निषेध गरिएको जानकारी दिएको हो ।
केही वर्ष अघिसम्म फागु पर्वमा नाचिने नाच बिस्तारै लोप हुँदै गएको छ । तराईका जिल्लामा होली पर्वका रूपमा मानिए पनि पहाडी जिल्लामा भने फागु पर्वको अवसरमा तीन दिनसम्म ‘फागुनाच’ नाच्ने प्रचलन थियो । नयाँ पुस्ताले फागुनाचप्रति चासो नदेखाएपछि फागुनाच लोप हुने अवस्थामा पुगेको स्थानीयको भनाइ छ ।
फागु पूर्णिमाको अघिल्लो दिनदेखि होलीको भोलिपल्टसम्म तीन दिनसम्म मादल, पञ्चेबाजासहित फागुनाच पछिल्लो समय देखिन छाडेको माथागढी–१, चिदीपानीका राजकुमार पन्थीले बताए । फागु पर्वमा नाचको आफ्नै महत्व र विशेषता भए पनि बिस्तारै नाच देखिन छाडेको उनले बताए । फागुमा होलिकाको कथासँगै गाथा गाएर गीतसँगै नाच तीन दिनसम्म टोल–टोलमा गुञ्जिन्थ्यो । पछिल्ला वर्षहरूमा बिस्तारै फागुनाच र गीत हेर्न र सुन्न छाडेको उनले बताए ।
